Ngày soạn: 11 – 1 – 2014

Tiết 77: CÂU RÚT GỌN

A-Mục tiêu bài học:
-Hs nắm được cách rút gọn câu, hiểu được tác dụng của câu rút gọn.
-Có kĩ năng dùng câu rút gọn cho phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
B-Chuẩn bị:
-GV: sgk, giáo án
-HS: Bài soạn, vở ghi
C-Tiến trình lên lớp:
1-ổn định lớp
2-Kiểm tra: Đặt một câu đơn bình thường và phân tích cấu trúc câu ?
3-Bài mới:
Câu thường có những thành phần chính nào ? (2 thành phần chính: CN và VN).Có những câu chỉ có 1 thành phần chính hoặc không có thành phần chính mà chỉ có thành phần phụ. Đó là câu rút gọn – Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về loại câu này
Hoạt động của thầy-trò
Nội dung kiến thức


+Hs đọc vd
-Cấu tạo của 2 câu ở vd1 có gì khác nhau?
(Câu b có thêm từ chúng ta).
-Từ chúng ta đóng vai trò gì trong câu?

-Như vậy 2 câu này khác nhau ở chỗ nào
-Tìm những từ ngữ có thể làm CN trong câu a ? (Chúng ta, chúng em, người ta, người VN).
-Theo em, vì sao CN trong câu a được lược bỏ ?



+Hs đọc ví dụ.
-Trong những câu in đậm dưới đây, thành phần nào của câu được lược bỏ ? Vì sao ?
-Thêm những từ ngữ thích hợp vào các câu in đậm để chúng được đầy đủ nghĩa ?
-Tại sao có thể lược như vậy ?




-Thế nào là câu rút gọn ? -Rút gọn câu để nhằm mục đích gì ?
+Hs đọc ghi nhớ1.

+Hs đọc ví dụ
-Những câu in đậm thiếu thành phần nào ? (thiếu CN).

-Có nên rút gọn câu như vậy không ? Vì sao ?

+Hs đọc ví dụ.
-Em có nhận xét gì về câu trả lời của người con ?
-Ta cần thêm những từ ngữ nào vào câu rút gọn dưới đây để thể hiện thái độ lễ phép ? (ạ, mẹ ạ).
-Khi rút gọn câu cần chú ý gì ?
+Hs đọc ghi nhớ2

-Thế nào là câu rút gọn?
-Sử dụng câu rút gọn cần chú ý điều gì?

+Hs đọc bài 1, nêu yêu cầu của bài tập
-Trong các câu tục ngữ sau, câu nào là câu rút gọn ?
-Những thành phần nào của câu được rút gọn ?
? Rút gọn như vậy để làm gì ?
-Em hãy thêm CN vào 2 câu tục ngữ trên ? (Câu b: chúng ta, câu c: người ta, câu d: chúng ta/ nên nhớ rằng tấc ).

-Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ dưới đây ?
-Khôi phục những thành phần câu rút gọn ?





-Cho biết vì sao trong thơ, ca dao thường có nhiều câu rút gọn như vậy ?

I-Thế nào là rút gọn:
1. Nhận xét cấu tạo của 2 câu
*Ví dụ1:
a-Học ăn, học nói, học gói, học mở.
b-Chúng ta /học ăn, học nói, học
CN VN
gói, học mở
-> Câu a vắng CN, câu b có CN.




=>Lược bỏ CN nhằm làm cho câu gọn hơn, nhưng vẫn có thể hiểu được là 1 câu tục ngữ đưa ra lời khuyên chung hoặc nêu 1 nhận xét chung về đặc điểm của người Việt Nam ta .
2.Ví dụ2:
a, Hai ba người đuổi theo nó. Rồi ba bốn người, sáu bảy người -> lược CN.
-> Rồi ba bốn người, sáu bảy
người / đuổi theo nó.
b, - Bao giờ cậu đi Hà Nội ?
-Ngày mai. -> lược cả CN và VN.
-> Ngày mai, tớ / đi Hà Nội.
=> Làm cho câu gọn hơn, nhưng vẫn đảm bảo lượng thông tin truyền đạt.
*Ghi nhớ: sgk (15 ).
II-Cách dùng câu rút gọn:
*Ví dụ:
1, Sáng chủ nhật, trường em tổ chức cắm trại. Sân trong thật đông vui. Chạy loăng quăng. Nháy dây. Chơi kéo co.
-> Thiếu CN . Không nên rút gọn như vậy, vì rút gọn như vậy sẽ làm cho câu khó hiểu
2, -Mẹ ơi, hôm nay con được
điểm 10.
-> Câu trả lời của người con chưa được lễ phép
- Con ngoan quá ! Bài nào được điểm 10 thế ?